Mùa mưa lũ, đi dưới những triền đồi trồng keo luôn phập phồng nỗi sợ sạt lở nguy hiểm - Ảnh: T.B.DŨNG
Cây keo thích ứng tốt thổ nhưỡng, là nguồn
Những đồi keo dọc quốc lộ 40B miền núi Đà Nẵng bị sạt lở nghiêm trọng - Ảnh: LÊ TRUNG
Những đồi keo sạt lở khủng khiếp
Tuy nhiên, Quảng Nam (cũ) cũng là địa phương chịu nhiều tổn thất do thiên tai. Các đợt mưa lũ trong năm 2025, nhiều địa bàn vùng núi Đà Nẵng (chủ yếu các địa phương ở Quảng Nam cũ) xảy sạt lở khủng khiếp với rất nhiều điểm sạt lở đồi núi, đường sá, gây hư hại nhà cửa người dân và làm thiệt mạng, bị thương về người.
Dọc tuyến quốc lộ 40B từ xã Trà Tân đến xã Nam Trà My có hàng chục điểm sạt lở, trong đó rất nhiều điểm sạt lở là đồi keo. Những mảng đồi trồng keo nứt toác, sạt lở, đất đá khối lượng lớn đổ vùi xuống đường. Có thể thấy được những nơi sạt lở bộ rễ keo rất cạn, không thể giữ đất, giữ nước.
Tại khu vực thôn Trà Giác, xã Trà Tân, sau đợt mưa lũ cách đây vài tháng một đồi trồng keo đã bị sạt lở nghiêm trọng, hàng nghìn khối đất đá bị sạt, đổ vùi xuống đường. Mảng đồi bị nứt toác, lổm chổm. Sau đó lực lượng chức năng, chính quyền đã triển khai phương tiện, máy móc để khắc phục, đảm bảo giao thông. "Năm nay mưa lớn kéo dài, mức độ sạt lở khủng khiếp. Dọc tuyến quốc lộ 40B sạt lở rất nghiêm trọng, nhất là những quả đồi trồng keo sạt lở khủng khiếp" - ông Phạm Văn Bảy (trú xã Trà Tân) nói.
Ông Nguyễn Hồng Lai, bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, cho biết trong đợt mưa lũ vừa qua trên địa bàn xã xảy ra hơn 60 điểm sạt lở lớn nhỏ, trong đó có nhiều nguyên nhân như mưa lớn diễn ra trong nhiều ngày, địa chất vùng miền núi chưa được đảm bảo.
Ông Lai cho biết hiện ở xã Trà Tân có khoảng 4.500ha trồng keo, quế. Diện tích trồng keo ở xã chiếm tỉ lệ tương đối lớn, người dân đã có thói quen với việc trồng, khai thác keo, lao động hằng ngày thu nhập từ khai thác keo.
Ông B., một nhân viên quản lý rừng ở miền núi Đà Nẵng, cho biết theo quan sát lâu nay của ông, ở một số nơi khu vực đồi cao, độ dốc lớn trồng keo thì thường xảy ra tình trạng sạt lở. Cây keo cũng ít có khả năng giữ đất, giữ nước bởi bộ rễ rất cạn. "Thực tế người dân ở khu vực miền núi thích trồng cây keo bởi thời gian ngắn, nhanh có thu nhập (chỉ 4-5 năm), còn cây quế thì quá lâu (15-20 năm mới thu hoạch)" - ông B. nói.
Vì sao lại là cây keo?
Theo số liệu mới nhất từ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng, tới nay toàn TP có 700.000ha đất lâm nghiệp, trong số này diện tích rừng trồng chiếm khoảng 1/3 và trong 1/3 rừng này cây keo chiếm tỉ lệ gần như tuyệt đối. Cây keo cũng là cây chủ lực tại các tỉnh miền Trung trong tổng 1,8 triệu ha diện tích rừng trồng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, các chuyên gia lâm nghiệp và chính các nông dân đều cho rằng khó tìm một loài cây nào phù hợp thổ nhưỡng, dễ trồng, dễ sống và có thể trồng ở mọi diện tích lớn nhỏ, đồi cao, đồng bằng hay thậm chí cả nơi thấp úng như cây keo.
Theo ông Phạm Cường - Giám đốc Trung tâm thực hành và nghiên cứu lâm nghiệp Trường đại học Nông Lâm - Đại học Huế, vì sự thích ứng vượt trội mà cây keo được chọn là cây rừng trồng số 1 ở các tỉnh thành.
Bà Nguyễn Thị Mai, thôn Mực, xã Thạnh Mỹ (huyện Nam Giang, Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng), cũng cho rằng cây keo giống vừa rẻ, trồng dễ sống và ít rủi ro nên bà con cứ nói đến trồng rừng là nghĩ đến keo. Không chỉ đồi trọc, một mảnh đất bỏ hoang bên cạnh nhà chỉ vài trăm m2 cũng có thể là khoảnh keo và sau ít năm bán có tiền.
--------------------------------------
Kỳ tới: Hiệu quả kinh tế cây keo tới đâu?
Đàn bò cấp cho bà con xóa đói giảm nghèo, chưa đầy tháng đã lở mồm long móng
