Mức giảm trừ gia cảnh tăng: Người làm công ăn lương vẫn... bị thiệt

"Lọt sàng thì xuống nia"

Theo luật sư Trần Xoa, không chỉ gỡ quy định về ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc, quy định về ngưỡng thu nhập bắt buộc phải khấu trừ 10% với các khoản thu nhập vãng lai cũng cần nâng lên cho phù hợp.

Theo quy định hiện nay, các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần đều buộc phải khấu trừ thuế 10%. Cuối năm người lao động phải tổng hợp các khoản thu nhập và quyết toán với cơ quan thuế, nếu nộp dư thì được hoàn, ngược lại phải nộp thêm.

"Tất nhiên ở góc độ quản lý, với cách làm như vậy cơ quan thuế chắc ăn, cứ thu trước rồi trả lại sau, sau này đỡ phải... thả gà ra đuổi. Nhưng phương án này cũng gây ra hệ lụy đó là số lượng hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân tăng liên tục trong những năm qua tạo gánh nặng hoàn thuế cho cơ quan thuế.

Nếu giảm bớt số hồ sơ hoàn thuế, lực lượng cơ quan thuế sẽ tập trung cho việc chống thất thu thuế, vừa ít tốn thời gian vừa mang lại số thu cao hơn. Nếu chẳng may họ không quyết toán để nộp thêm số thuế thiếu thì cũng chỉ "lọt sàng xuống nia", chẳng đáng là bao", ông Xoa nói.

Đồng thời ông Xoa cũng kiến nghị nên nâng ngưỡng thu nhập bắt buộc phải khấu trừ 10% với các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần cho phù hợp với bối cảnh hiện nay.

"Cũng không nên quá lo rằng nếu nâng mức này lên sẽ sót lọt thuế, vì hệ thống quản lý của cơ quan thuế dư sức nắm được những người có thu nhập cao. Nếu những trường hợp này cố tình trốn thuế thì cơ quan thuế hoàn toàn có đủ công cụ để truy thu và xử phạt.

Đừng vì sợ sót lọt thuế mà chiếm dụng tiền của người lao động đang khó khăn suốt một năm trời, như vậy là thiếu tinh thần chia sẻ khó khăn với người dân. Chưa kể để lấy lại tiền hoàn thuế thu nhập cá nhân cũng rất gian nan, nhiều người vì không rành thủ tục, không có thời gian đã bỏ luôn không hoàn thuế, như vậy rất thiệt thòi cho họ", ông Xoa nói.

Được trừ chi y tế, giáo dục: mức bao nhiêu là hợp lý?

Người dân khám chữa bệnh tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM (cơ sở 2) - Ảnh: TỰ TRUNG

Theo Bộ Tài chính, một trong những điểm mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân là mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng, cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Đồng thời, luật giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này trên cơ sở biến động của giá cả, thu nhập, không còn quy định chỉ số giá tiêu dùng phải biến động trên 20% mới điều chỉnh như lâu nay nữa, nhằm đảm bảo phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Đáng chú ý, bên cạnh việc sửa đổi, hoàn thiện phạm vi các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo mà người nộp thuế được giảm trừ, luật lần này bổ sung khoản chi cho y tế, giáo dục và đào tạo của người nộp thuế, người phụ thuộc được giảm trừ trước khi tính thuế theo mức Chính phủ quy định.

Để được trừ, các khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ và không được chi trả từ các nguồn khác. Theo ông Lưu Đức Huy (Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí), hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn, dự kiến tháng 4 sẽ trình Chính phủ.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Ngọc Tú cho rằng việc cho phép được trừ các khoản chi cho y tế, giáo dục và đào tạo là bước tiến so với quy định trước đây.

"Vậy vấn đề đặt ra là mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế, người phụ thuộc đối với chi phí y tế, giáo dục và đào tạo mỗi năm sẽ là bao nhiêu?", ông Tú nêu.

Theo ông, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu và xây dựng dự thảo nghị định để trình Chính phủ xem xét quy định mức trừ cho các khoản chi này. Đối với chi phí y tế, giai đoạn đầu thực hiện chính sách, để đơn giản và dễ thực hiện, cần được phân chia theo loại bệnh.

"Riêng đối với chi phí chữa trị bệnh hiểm nghèo, người nộp thuế, người phụ thuộc được trừ tối đa nhưng không vượt quá thu nhập chịu thuế. Ví dụ thu nhập chịu thuế của ông A năm 2026 là 150 triệu đồng, nhưng chi phí điều trị ung thư hết 200 triệu đồng. Như vậy, ông này được trừ 150 triệu đồng, không phải nộp thuế. Vì không may mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nhân thường kiệt quệ về cả sức khỏe lẫn tài chính", ông Tú gợi ý và nói thêm còn đối với các bệnh thông thường, nên được trừ tối đa mức tiền cụ thể như 30 triệu đồng hay 50 triệu đồng/người/năm.

Còn với giáo dục và đào tạo, theo ông Tú, nên quy định mức chi phí được trừ tối đa, như học phí không quá 50% thu nhập chịu thuế trong năm hoặc ngưỡng cố định để đảm bảo tính khả thi trong thời gian đầu thực hiện.

Về lâu dài, khi ngân sách cân đối được và điều kiện hạ tầng cho phép thì cho trừ toàn bộ học phí và các khoản thực chi cho giáo dục, y tế, miễn là có hóa đơn, chứng từ theo quy định là được khấu trừ trước khi tính thuế.

Thuế TP.HCM cho hay lũy kế đến ngày 25-12-2025, nơi này đã thực hiện hoàn thuế thu nhập cá nhân với tổng số tiền 1.311 tỉ đồng, trong đó hồ sơ đã hoàn tự động là 86.629 hồ sơ với số tiền hoàn thuế trên 379 tỉ đồng, chiếm 59,69% tổng số hồ sơ đã hoàn và 28,91% tổng số thuế thu nhập cá nhân được hoàn.