Các đại biểu tham dự tọa đàm "Nâng hạng thị trường chứng khoán: Lộ trình 2026 và những bước đi tiếp theo" - Ảnh: HỮU HẠNH
Nhờ nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút tới 25 tỉ USD vốn đầu tư quốc tế đến năm 2030.
Ông Hà Duy Tùng - Phó chủ tịch
Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định việc nâng hạng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài - Ảnh: HỮU HẠNH
Ông Hà Duy Tùng cũng nhấn mạnh, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc được nâng hạng luôn mang lại những tác động tích cực và bền vững cho nền kinh tế.
Trước hết, việc nâng hạng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII). Tính đến cuối năm 2024, tổng giá trị danh mục đầu tư gián tiếp nước ngoài đạt khoảng 50 tỉ USD, gấp đôi vốn đầu tư trực tiếp cùng kỳ. Khi Việt Nam được đưa vào nhóm "thị trường mới nổi", chúng ta sẽ có cơ hội đón nhận dòng vốn lớn từ các quỹ chỉ số và các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.
Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, sự kiện này có thể thu hút tới 25 tỉ USD vốn đầu tư quốc tế vào thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030, góp phần cải thiện thanh khoản, nâng cao định giá doanh nghiệp và hỗ trợ tích cực cho quá trình cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước.
Bên cạnh đó, việc nâng hạng góp phần nâng cao uy tín và vị thế tài chính của Việt Nam, đồng thời thúc đẩy quản trị công ty, tính minh bạch và chuẩn mực ESG. Việc nâng hạng không chỉ thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn bộ thị trường vốn, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng cơ hội huy động vốn và phát triển bền vững.
Tổng giá trị danh mục đầu tư gián tiếp nước ngoài đạt khoảng 50 tỉ USD
Để đạt được kết quả đó, trong thời gian vừa qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính, cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã triển khai hàng loạt giải pháp nhằm đáp ứng các tiêu chí xếp hạng, cụ thể:
Cải cách liên quan đến cơ chế giao dịch, tạo cơ sở pháp lý quan trọng nhằm cải cách về cơ chế giao dịch của Việt Nam hài hòa với chuẩn mực quốc tế và đã được FTSE Russell cùng các tổ chức đầu tư nước ngoài đánh giá rất cao.
Về hạ tầng công nghệ: Việc đưa vào vận hành hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX) cho toàn thị trường từ tháng 5-2025 là một bước đột phá, không chỉ giúp tăng hiệu suất hoạt động cho hệ thống giao dịch mà còn là tiền đề kỹ thuật để triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới. Quan trọng hơn, sự kiện này thể hiện mức độ sẵn sàng và năng lực vận hành của thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đáp ứng tốt dòng vốn lớn từ nước ngoài khi được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi.
Hàng loạt cải cách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam, đưa ra lộ trình yêu cầu các công ty niêm yết, công ty đại chúng thực hiện công bố thông tin đồng thời bằng tiếng Việt và tiếng Anh.
Đơn giản hóa thủ tục đầu tư gián tiếp cho nhà đầu tư nước ngoài tại 2 Thông tư do Ngân hàng Nhà nước ban hành trong năm 2025. Chỉ đạo các thành viên thị trường phối hợp để đơn giản hóa tối đa quy trình và rút ngắn thời gian mở tài khoản giao dịch chứng khoán, tài khoản lưu ký chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài.
Các quy định về tỉ lệ sở hữu nước ngoài đã được hoàn thiện hơn trong Nghị định 245/2025, theo đó tỉ lệ sở hữu nước ngoài của các công ty đại chúng không còn do quyết định của Đại hội đồng cổ đông mà được mở tới hạn mức tối đa theo quy định pháp luật. Điều này góp phần giúp thị trường và nhà đầu tư nắm được tỉ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại từng doanh nghiệp theo đúng ngành nghề mà doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh.
Về hàng hóa của thị trường: Tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường thông qua việc nâng cao điều kiện công ty đại chúng, bảo đảm tính chặt chẽ về điều kiện đăng ký công ty đại chúng theo quy định tại Nghị định 245/2025.
Đặc biệt, thời gian đưa chứng khoán vào giao dịch trên sàn sau khi được chấp thuận niêm yết cũng được rút ngắn từ 90 ngày xuống còn 30 ngày. Nhờ đó, quá trình IPO có thể rút ngắn từ 3-6 tháng so với trước đây, bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và gia tăng sức hấp dẫn cho các đợt phát hành.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán phát triển thêm các sản phẩm mới; điển hình là việc ra mắt hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số VN100 vào ngày 10-10-2025 vừa qua.
Những cải cách sâu rộng nêu trên là những bước đi quan trọng nhằm nâng cao sức hấp dẫn và tính cạnh tranh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.
6 định hướng lớn khi thị trường nâng hạng
Đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt trang Chứng khoán - Ảnh: HỮU HẠNH
Việc được tổ chức FTSE Russell nâng hạng là một thành tựu to lớn, nhưng đây mới chỉ là điểm khởi đầu cho một chặng đường phát triển mới. Trong thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục bám sát "Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030", theo đó sẽ tập trung vào 6 định hướng lớn:
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật và cải thiện môi trường kinh doanh theo hướng minh bạch, thuận lợi và bình đẳng cho mọi chủ thể; đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Thứ hai, tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc nhằm tăng độ mở của thị trường, phù hợp với các thông lệ quốc tế như: Triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường chứng khoán cơ sở vào đầu năm 2027. Minh bạch thông tin và mở rộng tỉ lệ SHNN tối đa trong các lĩnh vực, tạo điều kiện tiếp cận thông tin bình đẳng cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tăng cường hệ thống thông tin giữa ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán phục vụ cho hoạt động giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư; Nghiên cứu và triển khai cơ chế tài khoản giao dịch tổng (OTA)…
Thứ ba, tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và hệ thống giao dịch, bảo đảm vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và sẵn sàng tiếp nhận dòng vốn toàn cầu quy mô lớn.
Thứ tư, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại trên thị trường để mở rộng không gian đầu tư và quản trị rủi ro hiệu quả hơn: Đẩy mạnh hoạt động chào bán cổ phiếu ra công chúng gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán. Thu hút các doanh nghiệp có quy mô lớn, tình hình tài chính, quản trị công ty tốt thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Nghiên cứu triển khai các sản phẩm mới như trái phiếu cho phát triển cơ sở hạ tầng, trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, các sản phẩm cho thị trường chứng khoán phái sinh như hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai mới, các loại sản phẩm cấu trúc, các loại chứng chỉ lưu ký niêm yết tại nước ngoài để thu hút nguồn vốn quốc tế vào cho các doanh nghiệp có chất lượng trong nước.
Đa dạng hóa chỉ số, phát triển thêm các chỉ số cơ sở làm tài sản cơ sở cho thị trường chứng khoán phái sinh thông qua hợp tác phát triển chỉ số với các tổ chức quốc tế, các tổ chức cung cấp chỉ số, các quỹ đầu tư trong và ngoài nước.
Thứ năm, phát triển và cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư, phát triển nhà đầu tư tổ chức thông qua việc phát triển và đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán; Khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp (quỹ đầu tư chứng khoán), từ đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Thứ sáu, tăng cường năng lực quản lý, giám sát nhằm nâng cao tính minh bạch, bền vững của thị trường, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Báo Tuổi Trẻ chính thức ra mắt trang Chứng khoán: Kênh tham chiếu thông tin tin cậy
