52 trường đại học dừng xét học bạ: Thí sinh cần chuẩn bị gì?

Hơn 50 trường dừng xét học bạ

Nhiều trường đã "quay lưng" với phương thức này từ năm ngoái như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Kinh tế Quốc dân, Y Hà Nội, Y khoa Phạm Ngọc Thạch.

Theo kế hoạch của Bộ, các trường phải công bố thông tin tuyển sinh với các điểm chính để học sinh có phương án học và ôn thi, muộn nhất là ngày 15/2.

Mới đây, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, dự kiến chỉ còn xét học bạ kết hợp với IELTS 5.0, SAT 1.200 điểm trở lên. Hai phương thức còn lại trường sử dụng là xét tuyển thẳng và dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Tương tự, nhiều trường thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM và Công nghiệp TP.HCM dự kiến chỉ dùng điểm học bạ như một yếu tố trong phương thức xét tuyển tổng hợp.

Ở Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Kinh tế bỏ hẳn xét học bạ với các ngành đào tạo chính quy trong nước, chỉ áp dụng với hai chương trình liên kết quốc tế. Còn trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật loại hoàn toàn điểm học bạ, không kết hợp với điểm thi năng khiếu hay chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như những năm trước.

Các thí sinh cần nắm rõ điều kiện và các cơ hội tuyển sinh

Phương thức xét tuyển học bạ, thường là điểm 3-5 học kỳ từ lớp 10 đến 12, phổ biến từ năm 2016. Chừng 5 năm qua, đây là cách tuyển sinh chủ đạo với khoảng 30-50% tổng số thí sinh nhập học, như năm ngoái là 42%. Song, phương thức này gây tranh cãi.

Nhiều chuyên gia, đại biểu quốc hội kiến nghị bỏ vì thấy mất công bằng khi không có chuẩn chung, có thể dẫn đến "chạy điểm".

Từ năm 2023 trở về trước, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều lần bác kiến nghị này, vì theo Luật Giáo dục đại học, các trường được tự chủ tuyển sinh. Vấn đề được Bộ cân nhắc gần đây, khi điểm chuẩn học bạ ở các đợt xét tuyển sớm cao "chót vót" , thậm chí 30/30. Các trường tranh thủ tuyển nhóm này để lấp đầy chỉ tiêu, khiến điểm chuẩn các phương thức khác lên cao.

Dù vấp phải phản đối, không ít đại học vẫn coi đây là phương thức đáng tin cậy. Một số đưa dữ liệu cho thấy nhóm này có kết quả học không kém thí sinh đỗ bằng điểm thi. Đại diện Đại học Văn Lang hay Học viện Hàng không Việt Nam nhận định xét học bạ tạo thuận lợi cho thí sinh, giúp giảm căng thẳng, tránh tình trạng "học tài thi phận".

Hồi tháng 9, Bộ lấy ý kiến các trường về việc bỏ hay duy trì xét học bạ độc lập nhưng chưa công bố kết quả khảo sát, cũng chưa ban hành quy chế tuyển sinh mới.

Dù vậy, động thái này khiến một số trường tính toán lại phương thức xét tuyển theo hướng giảm phụ thuộc vào học bạ, tăng xét bằng các phương thức khác hoặc xét kết hợp.

Ở chiều ngược lại, một số vẫn xét tuyển học bạ riêng, như: Đại học Công nghệ TP.HCM, Kinh tế - Tài chính TP.HCM, Kiên Giang, Nguyễn Tất Thành.

Thí sinh TP HCM thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh:

PGS.TS Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (ĐHQGHN) cho rằng, việc nhiều trường đại học đồng loạt dừng xét học bạ từ năm 2026 không phải là quyết định đột ngột, mà là hệ quả tất yếu của những bất cập kéo dài trong cách đánh giá học bạ ở bậc THPT.

Trong bối cảnh nhiều thay đổi của tuyển sinh 2026, PGS.TS Nam khuyến nghị học sinh tập trung vào năng lực thực chất thay vì trông chờ vào điểm trung bình cao như một lợi thế tuyệt đối. Tư duy logic, tư duy trừu tượng, năng lực sử dụng ngôn ngữ và khả năng lập luận – giải quyết vấn đề sẽ trở thành những năng lực cốt lõi khi các trường chuyển sang đánh giá chuẩn hóa. Bên cạnh đó, học sinh cần củng cố vững nền tảng môn Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh để đáp ứng yêu cầu của cả kỳ thi tốt nghiệp THPT lẫn các bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc các chứng chỉ quốc tế.

PGS.TS Trần Thành Nam cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của kỹ năng mềm, đặc biệt là khả năng tự học, quản lý thời gian và xây dựng kế hoạch dài hạn. Đây là những kỹ năng không chỉ giúp học sinh chuẩn bị tốt cho kỳ thi, mà còn là hành trang quan trọng để học tập hiệu quả ở bậc đại học.

Cuối cùng, PGS.TS Nam cho rằng các trường đại học cần công bố sớm đề án tuyển sinh, nhất là những thay đổi về tổ hợp và phương thức xét tuyển riêng, để học sinh có đủ thời gian chuẩn bị bài bản. Theo ông, sự minh bạch và chủ động từ phía các trường sẽ giúp giảm áp lực cho học sinh, đồng thời hạn chế xu hướng "chạy theo phong trào" trong lựa chọn phương thức xét tuyển.

Có thể thấy, xu hướng này cho thấy tuyển sinh đại học đang dịch chuyển sang các hình thức đánh giá chuẩn hóa hơn, vừa hạn chế "điểm ảo", vừa tăng tính công bằng giữa thí sinh ở các vùng và loại hình trường khác nhau.

Đối với thí sinh, đây là cả thách thức lẫn cơ hội: Các em phải chuẩn bị bài bản hơn cho những kỳ thi đánh giá, nhưng đổi lại, khả năng trúng tuyển đúng năng lực và đúng ngành nghề sẽ minh bạch hơn. Tuyển sinh 2026 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng hướng tới một hệ thống tuyển sinh thực chất và chất lượng hơn.

Tham khảo thêm

Tham khảo thêm

Tham khảo thêm

Giáo viên được tập huấn đồng bộ khi áp dụng bộ SGK thống nhất

Khánh Linh (theo Vnexpress, báo Chính phủ)